Καθαρίζοντας προθήκες εμπορικών

Στην πολυετή διδασκαλία της Έκθεσης συνάντησα χιλιάδες μαθητές, τους οποίους

θυμάμαι, άλλους περισσότερο κι άλλους λιγότερο. Ελπίζω να με θυμούνται κι εκείνοι κάπως.
Μερικοί ωστόσο μαθητές παίρνουν μια ξεχωριστή θέση στη μνήμη μας για διαφορετικούς λόγους ο καθένας. Να ένας από αυτούς.
Ήταν πιο μεγάλος από εμένα. 5-10 χρόνια μεγαλύτερος. Ήρθε στο φροντιστήριο και ζήτησε να ξεκινήσει μαθήματα για τη φιλοσοφική σχολή. Μου είπε πως δούλευε καθαρίζοντας προθήκες στους κεντρικούς δρόμους του Πειραιά.
Ξεκινήσαμε λοιπόν και την επόμενη εβδομάδα μού παρέδωσε την πρώτη του έκθεση. Ήταν ένα άκρως ενδιαφέρον κείμενο με πολύ συναισθηματισμό, πολλές ιδιαίτερες απόψεις, ένα βαθιά χωνεμένο θρησκευτικό συναίσθημα και γλώσσα πλούσια αλλά αναρχική σε ύφος, σύνταξη, ακομη και λεξιλόγιο. Του παρουσίασα λοιπόν κατά τη διόρθωση τα αδύνατα σημεία του γραπτού του, του εξήγησα πόσο αμφίβολη είναι η επιτυχία του, αν δεν αποβάλει τα πιο χτυπητά τουλάχιστον από τα σημεία αυτά του ιδιαίτερου, του προσωπικού ύφους και τρόπου γραφής και τον οδήγησα -δυστυχώς- στην απόφαση να εγκαταλείψει την προσπάθεια.
-Δεν μπορώ, δάσκαλε, να μπω σε τέτοια καλούπια. Δεν μπορώ να μη γράφω λεύτερα.

Αυτά είναι τα έργα μας, δυστυχώς, ημών των φιλολόγων και εν γένει των εκπαιδευτικών.

Δολοφονώντας την έμπνευση

H Γεωργία ήταν μαθήτριά μου τον πρώτο καιρό που δίδασκα σε κάποιο αθηναϊκό φροντιστήριο. Την παρέλαβα "αποτυχούσα" στις πανελλήνιες, λόγω της έκθεσης, και την βοήθησα να περάσει στη Φιλοσοφική. Τι συνέβαινε λοιπόν με τη Γεωργία; Ποια ήταν η δυσκολία της στην έκθεση; Μάλλον το αντίθετο συνέβαινε. Η έκθεση τα είχε βρει σκούρα μαζί της,αφού ήταν ένα πληθωρικό πλάσμα, με γραφή που δεν είχε μπει ποτέ σε καλούπια εκθεσιακά, αλλά πέταγε ελεύθερη και ασύδοτη σε λογοτεχνικά και φιλοσοφικά μονοπάτια. Είδα κι έπαθα να την καλουπώσω και στο τέλος τα κατάφερα. Υπέταξα τις εκφραστικές της δυνατότητες στις απαιτήσεις των εξετάσεων, την έμαθα να λειαίνει τις γωνίες των απόψεών της, να δομεί το λόγο της κατά τα πρότυπα των έγκριτων δοκιμιογράφων και τα κατάφερα να... σκοτώσω κάθε ζωντανή πνοή μέσα στη γραφή της. Έτσι, η επιστήμη της φιλολογίας κέρδισε μια άξια θεραπαινίδα, αλλά ίσως έχασε η λογοτεχνία ένα πολλά υποσχόμενο φυντανάκι. Και η ίδια δεν μου χαρίστηκε. Σε ευχαριστήριο γράμμα της, μαζί με τις θερμές ευχαριστίες μου έβαλε και το "καρφάκι": Δεν είχε πια έμπνευση να γράψει. Το πήρα κάπως ελαφριά τότε και την πείραξα με την ίδια νεανική αναίδεια, άλλωστε λίγα χρόνια μας χώριζαν.
Στην πορεία όμως, αυτό το ατίθασο πλάσμα στοίχειωσε τις τάξεις που δίδασκα έκθεση και δεν με άφηνε να επιδοθώ απερίσπαστη στο θεάρεστο έργο μου, του καλουπώματος. Πάντα προσπαθούσα να κόβω λιγότερα ζωτικά στοιχεία του λόγου των μαθητών μου, για να τους προσαρμόσω στην προκρούστεια κλίνη της μεθοδολογίας μου. Έμαθα σιγά σιγά να επιτρέπω στη δική τους σκέψη, στο δικό τους λόγο, στη δική τους δομή, να ανθίζουν και όπου αυτό δεν ήταν συμβατό με τις προδιαγραφές των εξετάσεων, τουλάχιστον είχα τύψεις για το...αίμα που έρρεε.
Άραγε πού να βρίσκεται τώρα η Γεωργία; Ξαναβρήκε την έμπνευσή της; Κατάφερε έστω να προφυλάξει τους δικούς της μαθητές από το ίδιο έγκλημα;

Ο αδύναμος κρίκος

Ήταν πολύ αυστηρός καθηγητής. Η παρουσία του και μόνο αρκούσε για να σταματήσει απότομα κάθε συζήτηση, κάθε αστείο, να σβήσει κάθε χαμόγελο των μαθητών του. Πού να τολμήσουν να ξεστομίσουν και βρισιά σαν κι αυτές που γίνονται ψωμοτύρι στα στόματα όλων των παιδιών σήμερα!
Κι όμως, συνέβη.
Έξω από το σχολείο,μια μικρή παρέα αγοριών, ενώ περίμεναν να κτυπήσει το πρωινό κουδούνι, για να μπουν στο προαύλιο, συζητούσαν αμέριμνα. Τότε, ο κ. καθηγητής ήρθε πίσω τους χωρίς να τον προσέξουν και άκουσε μια βρισιά που έλεγαν μεταξύ τους. Έγινε έξαλλος και άρχισε να τους ρωτάει ποιος το είπε αυτό. Φυσικά, αρνήθηκαν να του πούνε. Απευθύνεται τότε σε ένα μαθητή και του λέει: "Αν μέχρι το μεσημέρι, δεν έρθεις στο γραφείο να μου πεις ποιος το είπε, θα τιμωρηθείς εσύ με αποβολή". Το παιδί έγινε κατακίτρινο.Ήταν ένα ορφανό από πατέρα αγόρι, δειλό και μαζεμένο, πραγματικά ο...αδύνατος κρίκος της παρέας. Ήξερε ο κ.καθηγητής πού απευθυνόταν.
Εκείνο που δεν ήξερε όμως ήταν ότι η παρέα των αγοριών δεν θα άφηνε στο έλεός του το φίλο τους. Στα γρήγορα μαζεύτηκαν και συζήτησαν συνωμοτικά. Μετά από λίγο, ένας άλλος μαθητής από την ίδια ομάδα ανέβηκε στο γραφείο και παραδέχτηκε ότι εκείνος είπε τη βρισιά. Έλα όμως που αυτό το παιδί είχε έναν μπαμπά κομμάτι ζόρικο, που δεν χαμπάριαζε από αυστηρούς κύριους καθηγητές και τα ρέστα! Άλλωστε, είχε ήδη συγκρουστεί με τον κ.καθηγητή για κάποιον άλλο λόγο και ο κακόμοιρος καθόλου δεν διακινδύνευε να βρεθεί πάλι στο στόχαστρο του νταή μπαμπά. Γι' αυτό, όταν ομολόγησε ο μαθητής την πράξη του, τον έστειλε στα γρήγορα στην τάξη του, λέγοντας: "Καλά,καλά, φρόντισε να μην το ξανακάνεις." Ούτε γάτα ούτε ζημιά.
Μόνο η απορία μιας νεαρής συναδέλφου που προβοκατόρικα ρώτησε: "Μα, γιατί δεν τον τιμωρήσατε; Είστε πολύ επιεικής! Μια αποβολή του χρειάζοταν οπωσδήποτε!"

Ένας μαθητής από τους τελευταίους

Κάποτε υπήρχαν κακοί μαθητές. Χωρίς άλλους προσδιορισμούς: με μαθησιακές δυσκολίες, με ελλιπή κίνητρα, από στερημένο πνευματικά και κοινωνικά περιβάλλον, με οικογενειακά προβλήματα, με προβλήματα συμπεριφοράς κ.ο.κ.
Ένα τυπικό δείγμα ενός τέτοιου μαθητή ήταν ο Πέτρος. Από τις πρώτες τάξεις του δημοτικού έδειξε αδιαφορία για το σχολείο και μεγάλο ενδιαφέρον για το παιχνίδι, τις σκανταλιές, τις αγροτικές εργασίες κι ό,τι άλλο δεν ήθελε τετράδιο, μολύβι, γόμα.
Η μόνη...εργασιακή σχέση που είχε με το σχολείο ήταν η μεταφορά της βαριάς του σάκας και μάλιστα σε μεγάλη απόσταση, πάνω από μία ώρα πεζοπορία. Μετά δεν ήθελε πάρε δώσε μαζί της, την άφηνε να τον περιμένει υπομονετικά μέχρι την άλλη μέρα το πρωί. Οι δικοί του μεταχειρίζονταν κάθε μέσο για να τον συνετίσουν, αλλά, επειδή ο πατέρας του ήταν ναυτικός και απουσίαζε τον περισσότερο καιρό, κατάφερνε να ξεφεύγει από τη μητρική εξουσία, πολύ πιο εύκολα.
Οι δάσκαλοί του εκείνα τα χρόνια είχαν ως μόνη...θεραπεία για το είδος του το πολύ ξύλο και στην περίπτωσή του, ξεκίνησαν πολύ νωρίς την εφαρμογή του. Αυτό όμως το ζόρικο αγοράκι δεν συνεργάστηκε και μια μέρα, κατά τη διάρκεια μιας "θεραπευτικής" συνάντησης, ανταπέδωσε κι αυτός και με το παραπάνω το ξύλο, μετατρέποντας σε μπάλα ποδοσφαίρου την κοιλιά της βάναυσης δασκάλας του.
Αυτό ήταν! Δεν τον ξαναέδειραν, ούτε και ξαναασχολήθηκαν μαζί του, μέχρι να τελειώσει το δημοτικό. Επιπλέον, τον άφησαν και μια χρονιά στην ίδια τάξη. Πέρασε χρυσή ζωή όμως, γιατί τον έστελναν σε όλες τις εξωτερικές δουλειές, να πάρει το φαΐ του δασκάλου από το φούρνο, να πάει στο ταχυδρομείο,να πάει για ψώνια, να σκαλίσει τον κήπο, και όλα τα ωραία της ζωής.
Στο γυμνάσιο, φυσικά, εμφανίστηκε εντελώς αστοιχείωτος κι άρχισε να μένει κάθε χρόνο σε αρκετά μαθήματα. Τη νύφη πάντα πλήρωνε η μεγαλύτερη αδελφή του, που ήταν καλή μαθήτρια, αλλά που ως δασκάλα του τα καλοκαίρια είχε φάει το ξύλο της αρκούδας, για να στρώσει τον ανεπίδεκτο μαθητή της. Ώσπου στην τρίτη γυμνασίου, έμεινε στα μαθηματικά ο Πετράκης και τα πράγματα δυσκόλεψαν, αφού ούτε φροντιστήρια ούτε ιδιαίτερα υπήρχαν τότε και η αδερφή του ήταν πολύ μέτρια στα μαθηματικά.
Και τότε συνέβη το μικρό θαύμα. Ο ανεπίδεκτος μαθητής, που δεν γνώριζε ούτε ότι το 5χ σήμαινε πως δίνω μια τιμή στο χ και το πολλαπλασιάζω επί 5, έγραψε 19 στις εξετάσεις κι από τότε αρίστευε στα μαθηματικά. Με την απειλή ότι θα βγάλει φυλλάδιο και θα μπαρκάρει, αν τον υποχρεώσουν να πάει στο γενικό λύκειο, κατάφερε τους δικούς του να τον στείλουν στο τεχνικό λύκειο στην Αθήνα να σπουδάσει ηλεκτρονικός, που ήταν το όνειρό του. Χωρίς εισαγωγικές μπήκε στο ΤΕΙ ηλεκτρονικών, αποφοίτησε στην ώρα του με πολύ υψηλές επιδόσεις και από τότε ακολουθεί μια πορεία εξαιρετικών επιδόσεων στο δύσκολο τομέα του, της υψηλής τεχνολογίας.
Αυτή η ιστορία αφιερώνεται στους τελευταίους των πανελληνίων, που τόσο θόρυβο προκάλεσαν αυτές τις μέρες.

Ο διευθυντής του Λυκείου και το Lineage

Είναι ένα λύκειο στο κέντρο του Πειραιά, σε πολύ κεντρικό δρόμο, που πρωτοπορεί. Να γιατί. Διοικείται από διευθυντή ειδήμονα στα διαδικτυακά παιχνίδια. Κάποτε μπήκε ένας μαθητής στο γραφείο του, να ζητήσει κάτι, και είδε το λυκειάρχη να παίζει Lineage. Οι άσχετοι με το παιχνίδι αυτό πρέπει να μάθουν ότι δεν μπορείς να παίξεις 10 λεπτά ή 20. Προκαλεί εξάρτηση και εθισμό. Οι Έλληνες λοιπόν φορολογούμενοι πληρώνουν τον κ. Λυκειάρχη να διοικεί το σχολείο του κι εκείνος το συνδυάζει με Lineage.
Ποιος αλήθεια γνωρίζει το διευθυντή-Lineager;
Η Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας τον γνωρίζει;

Τότε που απέφυγα το εγκεφαλικό επεισόδιο

Κυνηγώ, όπως αρκετοί συνάδελφοι, τα διάφορα σεμινάρια που διοργανώνονται κατά τη διάρκεια της χρονιάς. Κάποτε δούλευα στο 6ο Λύκειο Περιστερίου υπό τη φωτισμένη ηγεσία της Μάγδας. Στο κτίριο στεγάζεται και ένα ΠΕΚ. Σe αυτό πήγα να παρακολουθήσω την εισήγηση ενός επιμορφωτή που τύχαινε να είναι και συντάκτης ενός βιβλίου ιστορίας των δεσμών.
Προσηνής και καλοπροαίρετος περίμενα να ακούσω κάτι το ωραίον ή έστω κάτι επωφελές.
Ο επιμορφωτής άρχισε να μιλάει για την Κούβα, για τον Κάστρο, για τον Τσε, για τα πετρέλαια του Κόλπου λέγοντας πράγματα σαν τα ακόλουθα:
1) Ο Τσε ήταν συνεργάτης του Κάστρο και τον βοήθησε στην επανάσταση στην Κούβα.
2) Στον περσικό κόλπο οι πόλεμοι γίνονται για τα πετρέλαια.
Παρόμοιες συνταρακτικές αποκαλύψεις ων ουκ έστιν αριθμός.
Άκουγα αρχικά με ηρεμία, ακολούθως με συγκατάβαση, έπειτα με ευγένεια, αλλά σιγά-σιγά η καλλιέργειά μου μου έθεσε ένα δίλημμα: Ή θα τον σκοτώσεις ή θα πάθεις εγκεφαλικό σήμερα.
Δειλός, μοιραίος και άβουλος αντάμα, αποφάσισα να αποχωρήσω.
Έτσι γλίτωσα εγώ το εγκεφαλικό και ο σύμβουλος μπόρεσε να πάρει εφάπαξ.

Μαθήματα στις 28 Ιουνίου

Σήμερα, 28 Ιουνίου, πήγα στο ένα από τα δυο σχολεία μου, στο 1ο Γενικό Λύκειο Αχαρνών, για να συμμετάσχω σε μια συνεδρίαση και για να αποχαιρετήσω τους συναδέλφους μου. Μπαίνοντας στο σχολείο είδα στην πρώτη αίθουσα του ισογείου έναν αγαπημένο μου συνάδελφο, νέο στην ηλικία και καινούριο στο σχολείο, να διδάσκει παιδιά της Α΄ Λυκείου.
Βγήκε στην πόρτα για δευτερόλεπτα, γιατί τον ρώτησα τι κάνει αυτός σε 20 παιδιά που έβλεπα στην τάξη. Του έσφιξα το χέρι και τον άφησα να συνεχίσει.
Στο σχολείο επί τρεις μήνες έλειπε ένας μαθηματικός και τα δύο τμήματα είχαν υπολειφθεί των άλλων στην κάλυψψη της διδακτέας ύλης. Πριν λοιπόν από την ολοκλήρωση των μαθημάτων δυο συνάδελφοι μαθηματικοί πήραν -με δική τους πρωτοβουλία- ώρες από συναδέλφους και προσπάθησαν να καλύψουν την ύλη. Δεν έφτασαν όμως εκείνες οι ώρες και οι συνάδελφοι πρότειναν στα παιδιά να έρθουν και μετά τις εξετάσεις, για να συμπληρώσουν κατά το δυνατό τη διδακτέα ύλη. Σε ποσοστό 50% τα παιδιά ανταποκρίθηκαν.
Τι να πει κανείς για τους συναδέλφους αυτούς; Όταν άλλοι δε διδάσκουν ποτέ, αυτοί διδάσκουν και μετά την έκδοση των αποτελεσμάτων.

Σε τέτοιους ανθρώπους πιστεύω πως θα στηριχτεί το δημόσιο σχολείο. Αρκεί με κάποιον τρόπο οι άλλοι, οι ανεύθυνοι, να περιοριστούν ή να σταλούν ως αποθηκάριοι στον ΟΣΕ, αν η πολιτεία δεν επιθυμεί να τους απολύσει για κοινωνικούς λόγους.