ποίηση από συνάδελφο

Παραθέτω ένα αυθεντικό μαργαριτάρι ποίησης γραμμένο από το συνάδελφο Στάθη Κουτσούνη, διευθυντή μεγάλου ιδιωτικού σχολείου στα βόρεια προάστια. Απολαύστε το. Το παραθέτω αυτούσιο, παρμένο από ποιητικό κόμβο.

ΕΝΟΡΑΜΑ
Αποβραδίς στον ύπνο της η αγελάδα
είδε όνειρο να χτυπά η πόρτα του στάβλου
και να μπαίνει ο Χασάπης
σε θέλω της είπε αποφασισμένος
και της πρόσφερε ανθοδέσμη από τριφύλλι
αυτή ξαφνιάστηκε
μισό λεπτό καθίστε ψέλλισε
κι έσπευσε στο λουτρό κολακευμένη
για να βάλει λίγο κραγιόν
αμέσως έπειτα τον άκουσε να λέει
λόγια τρυφερά και παθιασμένα
για την ξεχωριστή περπατησιά της
το συνεσταλμένο βλέμμα της
για το χνότο της που ονειρευόταν μήνες
να τον ζεσταίνει τις νύχτες του χειμώνα
της εξομολογήθηκε πως γούσταρε
ν’ αρμέγει με το στόμα τα μαστάρια της
πως λύσσαγε να γλείφει σαν λουκούμι
τα πλούσια πισινά και τα λαγόνια της
ή να ρουφάει από τα πόδια της το κότσι
προς τα χαράματα την είχε καταφέρει
έπεσαν και παλέψανε άγρια στον αχυρώνα
λιγωμένη εκείνη από τη γλύκα της γλώσσας
σε λίγο ένιωσε μέσα της το μόριο του
μαχαίρι ακονισμένο να τρυγάει τα σωθικά της
να την κόβει αλύπητα ως το κόκαλο
όταν ξημέρωσε κρεμόταν κομματιασμένη
στη βιτρίνα του κρεοπωλείου
και στο βάθος του αίματός της
άκουγε τον Χασάπη να την κολακεύει ακόμη
στους λιμασμένους του πελάτες
(Παραλλαγές του μαύρου, 1998)

Οι εξαιρέσεις

Μετά από 20 χρόνια σε δυσπρόσιτα σχολεία, όπου έβλεπα κάθε χρόνο και νεότερους συναδέλφους, βρέθηκα σε μεγάλο σχολείο της Αθήνας, που για πρώτη φορά σχεδόν, μετά από 20 χρόνια, δεν ήμουν η παλαιότερη και μεγαλύτερη. Βρήκα συναδέλφους και 15 χρόνια μεγαλύτερους, κοντά στη σύνταξη, με μεγάλα παιδιά, εγγόνια, γέρους γονείς. Περίμενα ότι θα βρω πολύ κουρασμένους, πολύ δημοσιο-υπαλληλοποιημένους συναδέλφους. Σε μια από τις συνεδριάσεις ήρθε η πρώτη διάψευση: Ήταν παραμονή αργίας, θα πηγαίναμε στην εκκλησία και μετά θα γυρίζαμε, θα κάναμε ένα δίωρο και θα φεύγαμε. Συνηθισμένη πρακτική. Αυτή ήταν και η πρόταση του διευθυντή μας. Τότε παίρνει το λόγο μια από τις πιο παλιές φιλολόγους. "Γιατί να κάνουμε μόνο ένα δίωρο; Μπορούμε να κάνουμε τουλάχιστον ένα τετράωρο. Ας μην χάνουμε μάθημα, χωρίς λόγο!" Περίμενα αντιδράσεις κρατώντας την αναπνοή μου. Οι αντιδράσεις ήταν η...φυσιολογική αποδοχή του αιτήματος. Χωρίς δυσφορία, χωρίς τυμπανοκρουσίες, σαν να ήταν το πιο συνηθισμένο θέμα!
Μα πού είχα έρθει!
Έβλεπα κάθε χρόνο πολλούς ανθρώπους νέους, χωρίς υποχρεώσεις, να κρατάνε ένα ρολόι και μια ζυγαριά. Μέλημά τους πώς θα δουλέψουν λιγότερο, πώς θα φύγουν γρηγορότερα. Υπήρχαν βέβαια και οι πολλές εξαιρέσεις, μα τέτοια εξαίρεση, δεν είχα ξαναδεί.

Από τότε αυτές οι εξαιρέσεις που πίστευα τότε έγιναν ο κανόνας.
Υπευθυνότητα, μεράκι, αγάπη για τα παιδιά, συναδελφικότητα, νοιάξιμο για το σχολείο, σεβασμός στο διάλογο, στις διαφορετικές απόψεις, άψογη συνεργασία.
Όχι, δεν κατάφερα να τα θεωρήσω δεδομένα όλα αυτά. Να συνηθίσω. Στην ιδέα ότι θα αναγκαστώ να τα στερηθώ γρήγορα, έχω ήδη μελαγχολήσει.

Ευτυχώς όμως θα μου μείνει η ελπίδα για την επόμενη εξαίρεση. Θα την περιμένω...

Οι τουρίστες και τα κορόιδα

Σε σχολεία απομακρυσμένα νησιωτικών περιοχών, κάποτε καταφθάνουν ορισμένοι καθηγητές- τουρίστες. Ο βίος και η πολιτεία τους δεν διαφέρουν από αυτά των κανονικών τουριστών του θέρους, μόνο που γίνονται μέσα στο καταχείμωνο και με "έξοδα" άλλων.
Το σχολείο γι' αυτούς είναι απλώς το εμπόδιο στη νυχτερινή ζωή, η δυσάρεστη παρεμβολή στο ατελείωτο χάζεμα στις καφετέριες και στα μπαράκια. Οι μαθητές μπροστά τους είναι σκληρά εργαζόμενοι, ακόμα και οι πιο αμελείς.
Μια φορά μας ήρθε ένας τέτοιος τύπος. Πού τον έχανες, πού τον εύρισκες, στις ντισκοτέκ, στα μπαρ, στις βόλτες, στις παραλίες, όποτε το επέτρεπε ο καιρός. Αν και είχε ειδικότητα πολύτιμη για τα παιδιά του λυκείου (φυσικός), δεν ασχολούνταν καθόλου με το μάθημά του, μια φορά μάλιστα είχαμε βρει στο καλάθι των αχρήστων πεταμένα τεστ αδιόρθωτα. Στο σχολείο έρχονταν πότε πότε, όποτε του το επέτρεπε η βάρδια του στα κλαμπ. Είδε κι απόειδε ο διευθυντής, κι αφού δεν έπαιρνε από παραινέσεις, παρατηρήσεις, επιπλήξεις, αγρίεμα, τον είχε έτοιμο για αναφορά. Τότε, ήρθε σοβαρός σοβαρός, μας μάζεψε όλους και τι μας ξεφούρνισε! Ο φίλος του και συνεταίρος του στη νυχτερινή ζωή ήταν βαριά άρρωστος, με καρκίνο του στομάχου! Κι έπρεπε να τον διασκεδάσει τους τελευταίους μήνες που ήταν στα πόδια του.
Αν εξαιρέσουμε κάποιους εύπιστους συναδέλφους, όλοι είχαμε τις αμφιβολίες μας, αλλά ποτέ δεν ξέρεις... Του έδωσε παράταση ο διευθυντής, τον καλύπταμε όσο μπορούσαμε κι εμείς και κόντευε να τελειώσει η ρημάδα η χρονιά.
Και εκεί προς το τέλος, κάποιος από την παρέα μάς το σκάει το μυστικό: "Παραμύθι όλα και η αρρώστια κι ο καρκίνος, πρόσχημα, για να τη βγάλουν καθαρή τα δυο... καλόπαιδα."
Δεν θυμάμαι πώς αντιδράσαμε, τι του είπαμε, τι μας είπε. Θυμάμαι μόνο ότι έφυγε άσπιλος και αμόλυντος υπηρεσιακά και από τότε κάποιοι ταλαίπωροι τον χαίρονται. Ποιος τη χάρη τους!

το εγώ της αυτής

Εγώ στο 1ο ανέβαζα παραστάσεις, ανέβαζα Αισχύλο!
Εγώ στο 1ο αγόρασα πιάνο!
Εγώ έστησα αυτό το σχολείο!
Εγώ καταδιώκομαι από συνδικαλιστές και διευθυντές άλλων σχολείων!
Εγώ διοικώ και κατευθύνω το σχολείο!
Εγώ είμαι το σχολείο!
Εγώ ανήκω στη δεξιά! Είμαι και μέλος της Τοπικής Επιτροπής του Ψυχικού!
Εγώ πιστεύω στο θεό!

Γι' αυτό τώρα τελευταία φοβάται ο δύσμοιρος να πάρει θέση σε όσα συμβαίνουν στην Ελλάδα, τη χώρα του. Φοβάται μη συγχρωτιστεί με τα εγώ σου.

Δημήτρης Ζάννες

Σήμερα θέλω να σας συστήσω το Δημήτρη το Ζάννε, μαθητή μου από τα παλιά. Τον θυμάμαι για πρώτη φορά στη Δευτέρα γυμνασίου, ένα κοκκινομάλλικο αγόρι ντροπαλό και ευγενικό, αλλά και με μια έφεση στο καλό χιούμορ, που με τα χρόνια την έχει απογειώσει. Μόλις είχε χάσει τη μάνα του τότε και είχε μια θλίψη στα μάτια, που με τα χρόνια εξελίχθηκε σε περίσκεψη, ανθρωπιά. Ήταν καλός μαθητής, συνεπής, αλλά δεν ενδιαφέρονταν ιδιαίτερα για σπουδές. Τον είχε κερδίσει η θάλασσα. Έγινε καλός επαγγελματίας ψαράς, έκανε μια όμορφη οικογένεια, αλλά δεν έμεινε εκεί. Δραστηριοποιήθηκε στο συνδικαλισμό των ψαράδων, ασχολήθηκε με την τοπική αυτοδιοίκηση και τώρα ως μέλος της Γκρίνπις παλεύει να σώσει ό τι μπορεί από την αγαπημένη του θάλασσα. Τον τελευταίο καιρό πρωτοστατεί στις προσπάθειες του Δήμου μας για τη δημιουργία θαλάσσιου πάρκου στο νησί μας.
Πρόσφατα του είπα πόσο υπερήφανη νιώθω γι' αυτόν όταν διαβάζω κείμενά του στον τύπο για περιβαλλοντικά θέματα. "Ε, μάθαμε κι εμείς κάποια γράμματα!" μου είπε με κείνο το συνωμοτικό του χαμόγελο.
Είναι ωραίο να εμπιστεύεσαι τη θάλασσά σου σε τόσο καλά χέρια. Ευχαριστώ, Δημήτρη.

Δύσκολος ρόλος

Ήταν μία από τις δύο φορές που, για πολύ μικρό διάστημα, χρημάτισα διευθύντρια, αναγκαστικά και "για τις ανάγκες της υπηρεσίας". Από την αρχή της χρονιάς, έφταναν σε μένα αρνητικά σχόλια για μια φιλόλογο καινούρια. Ήταν αυταρχική, μιλούσε υποτιμητικά στους μαθητές, δεν καταλάβαιναν το μάθημα και απαξιούσε να τους το εξηγήσει, αφού οι μαθητές ήταν πολύ χαμηλού επιπέδου για να αντιληφθούν την υψηλή σοφία της.
Προσπάθησα να τη βοηθήσω όχι ως διευθύντρια, που δεν ήμουν, αλλά ως παλιότερη συνάδελφος στην υπηρεσία και στο συγκεκριμένο σχολείο. Βρήκα απόλυτη άρνηση συνεργασίας, καχυποψία, επιθετικότητα.
Κάποια μέρα ακούω φασαρία στην αυλή. Είχε χτυπήσει το κουδούνι, αλλά οι μαθητές της δεν έμπαιναν στην τάξη, αρνιόνταν να κάνουν μάθημα μαζί της!
Σε ένα μικρό σχολείο, με παιδιά κάθε άλλο παρά ανυπάκουα, αυτό ήταν πολύ ανησυχητικό. Είχαν φτάσει στο μη παρέκει.
Βγαίνω έξω, τους ζητάω να μπουν στην τάξη και να συζητήσουν με την καθηγήτριά τους, τους μαλώνω κιόλας που δεν βρήκαν έναν πιο δημοκρατικό τρόπο να της πουν τα προβλήματά τους. Ήταν όμως ανένδοτοι. Δεν υπήρχε άλλος τρόπος, το είχαν αποφασίσει.
Θυμάμαι την αρχηγό της "εξέγερσης", ένα από τα πιο ευγενικά και φιλότιμα παιδιά μας και άριστη μαθήτρια, (είναι πια η άξια κτηνίατρος του νησιού μετά από μια φοιτητική πορεία γεμάτη υποτροφίες και αριστεία), να μου μιλάει ευγενικά μεν, αλλά με καμία διάθεση συμβιβασμού και υποχώρησης. Θέλοντας να την ηρεμήσω, της λέω: "μπορείς αυτά που λες να μου τα δώσεις γραπτά;" Περίμενα να διστάσει. Τα παιδιά έχουν μια δυσανεξία στο γράψιμο, άσε που θα αναγκάζονταν να ξανασκεφθεί τις καταγγελίες εναντίον της καθηγήτριας. "Αμέσως!" μου λέει το θηρίο και σε λίγη ώρα μου φέρνει ένα κείμενο- καταπέλτη, που έδειχνε όχι μόνο πόσο τεκμηριωμένα ήταν τα παράπονα των παιδιών, αλλά και πόσο υψηλό επίπεδο είχαν στη σκέψη και στο λόγο.
Ευτυχώς, η καθηγήτρια κατάλαβε ότι έπρεπε να παραιτηθεί από την αδιάλλακτη στάση της. Της ξεκαθάρισα πως δεν θα δώσω καμία συνέχεια, αν τα βρει με τους μαθητές της. Και έτσι έγινε. Πιστεύω ότι και εκείνη ωφελήθηκε. Πήρε το καλύτερο μάθημα στην αρχή της καριέρας της. Έμαθε να μην υποτιμάει τους μαθητές και να συζητάει μαζί τους, χωρίς να θέλει σώνει και καλά να τους επιβάλει τη δική της άποψη. Ωφελήθηκαν και οι μαθητές, έμαθαν να διεκδικούν σεβασμό, έμαθαν να μην ταυτίζουν το σεβασμό προς τους δασκάλους τους με την άκριτη υποταγή στην εξουσία τους. Κι εγώ ωφελήθηκα. Κατάλαβα ότι δεν μου ταιριάζει καθόλου ο ρόλος του διαμεσολαβητή, του πυροσβέστη. Μπορεί να τα είχα καταφέρει στη συγκεκριμένη περίπτωση, αλλά δεν ήταν αυτό που ήθελα να κάνω στη δουλειά μου. Ό,τι αγάπησα σ' αυτή τη δουλειά είναι κλεισμένο σε μια τάξη κι όχι σε γραφείο.

αιτία απόλυσης

Κάποτε έφυγα από το σχολείο που αγάπησα όσο κανένα άλλο και ελπίζοντας πως η αποχώρησή μου θα ήταν μονοετής και για να μη δημιουργήσουν τα παιδιά πρόβλημα στο σχολείο λόγω της απουσίας μου, τα παρακάλεσα, τα ικέτευσα να αγαπήσουν την "άξια", την "πανάξια" συνάδελφο που ήρθε στη θέση μου, για την οποία έλεγα συνεχώς και μόνο επαίνους. Αυτή βέβαια φρόντισε να βγάλει όλη την ξινίλα της στα παιδιά και αγωνιζόμουν από μακριά και από κοντά να τα συγκρατώ, να τα επιπλήττω, να τα μαζεύω: Δείξτε λίγη κατανόηση. Αξίζει την προσοχή σας!
Για να τα ηρεμήσω, αναγκάστηκα να ετοιμάζω εξατομικευμένες ασκήσεις για τα προβλήματα κάθε μαθητή και να τις πηγαίνω, για να νιώθουν τα παιδιά ότι είμαι κοντά τους και έχω την έγνοια τους.
Ποια αντιμετώπιση είχα;
-Η περί ης ο λόγος ξινή συνάδελφος έβαλε τα κλάματα, όχι για τις εργασίες αλλά για τα συναισθήματα των παιδιών για μένα!
Η διευθύντρια έφτασε σε νέο υψίπεδο ευφυ-ίας:
-Ξέρεις ότι, αν σε καταγγείλουν, θα απολυθείς από το δημόσιο;"

Ναι! Σε εμένα το έλεγε!